First things first; mensensmokkel of mensenhandel?
Vaak worden deze twee termen door elkaar gebruikt, maar mensensmokkel en mensenhandel houden niet hetzelfde in.
Bij mensensmokkel wordt hulp en/of transfer aangeboden met als doel mensen illegaal over grenzen te smokkelen. We zouden dus kunnen zeggen dat migranten zelf een keuze hebben om zich wel of niet te laten smokkelen, los van het feit dat migranten door de moeilijkheden in het land van herkomst toch vaak moeten kiezen voor mensensmokkel.
Dit proces is vaak ook niet even makkelijk. De migranten moet namelijk een groot bedrag betalen zodat ze vervolgens gesmokkeld kunnen worden naar Europa en/of binnen Europa. Vervolgens is het nog de vraag of de migranten deze smokkel zullen overleven in verband met het gevaar voor het leven dat bij deze smokkel komt kijken.
Mensenhandel aan de andere hand is het vervoeren, werven, overbrengen van mensen met behulp van dwang of geweld (bijvoorbeeld afpersing, misleiding en fraude). Het doel van mensenhandel ligt dus ergens anders, het gaat hier namelijk om uitbuiting van de mens en dit kan dus ook binnen grenzen plaatsvinden. Mensenhandel staat strafbaar gesteld in artikel 273f van het Wetboek van Strafrecht en in de laatste jaren is de straf ook zeer verhoogd.
Is mensensmokkel strafbaar in Nederland?
Mensensmokkel is in Nederland strafbaar gesteld in artikel 197a van het Wetboek van Strafrecht. In dit artikel staat dat het strafbaar is als er gefaciliteerd wordt of hulp wordt geboden bij illegale grensoverschrijding. Het is wel tot 2005 zo geweest dat er een uitzondering was in de strafbaarstelling van mensen die geen winst wilden behalen met het behulpzaam zijn bij illegale grensoverschrijding. Deze uitzondering moest geschrapt worden vanwege de wetgeving van de Europese Unie en de Verenigde Naties.
Voor mensensmokkel staat in Nederland een maximumstraf van 6 jaar. Echter, er kunnen ook nog strafverzwarende omstandigheden zijn die ervoor zorgen dat de straf wordt verhoogd. Een voorbeeld is mensensmokkel met de dood ten gevolge, hier staat een gevangenisstraf voor van maximaal 18 jaar.
In 1993 was de maximumstraf voor mensensmokkel slechts 1 jaar. Met de tijd mee is dit strafmaximum verhoogd. De aanleiding voor het tweemaal verhogen van de maximumstraf lag bij de vluchtelingenstromen. Tijdens deze vluchtelingenstromen zijn namelijk een groot aantal vluchtelingen op illegale wijze Nederland binnengekomen. De vluchtelingenstroom uit Joegoslavië in 1995 leidde bijvoorbeeld tot een strafverhoging van 4 jaar. Dit is tijdens de vluchtelingenstroom uit Syrië weer verhoogd naar 6 jaar. Het doel achter de verhoogde straffen was het verminderen van de mensensmokkel.
Humanitaire smokkel vs. mensensmokkel
De vraag die nu beantwoord moet worden is wat nu precies de behulpzaamheid en het faciliteren inhoudt. De stichting We Gaan Ze Halen kwam na de brand in de kampen op Moria (Griekenland) in actie voor de vluchtelingen. De stichting wilde er met ingezameld geld voor zorgen om de vluchtelingen over te laten vliegen naar Nederland. Deze evacuatie mocht alleen doorgaan als er toestemming was vanuit de Nederlandse overheid. Inmiddels heeft de overheid toestemming gegeven en zijn er al vluchtelingen uit Moria in Nederland aangekomen. Maar stel dat de overheid geen toestemming zou geven? Zou het dan strafbaar zijn geweest om deze vluchtelingen, die onder erbarmelijke omstandigheden leven in Moria, naar Nederland te halen? Uit deze situatie blijkt dus ook dat mensensmokkel niet altijd onder mensonterende omstandigheden hoeft te gebeuren.
Deze casus laat zien dat er naast mensensmokkel ook humanitaire smokkel bestaat. Aan de ene kant van het spectrum staat dus de georganiseerde misdaad, waarbij het doel het binnenhalen van geld is en waarbij niet gekeken wordt naar het leven of de dood van vluchtelingen. Terwijl aan de andere kant van het spectrum echte hulpverleners staan die oprecht vluchtelingen willen redden uit de slechte situatie waarin ze zich verkeren.
Voor specifieke vragen of advies om op de legale wijze naar Nederland te komen, kunt u via deze link contact opnemen, of mail naar info@advocaatclaudia.nl